Kısaca
- Onarımın ekonomik veya teknik olarak mümkün olmadığı araçlar pert (ağır hasarlı) sayılır.
- Kasko pert tazminatı, aracın hasar tarihindeki rayiç değeri üzerinden hesaplanır.
- Aracın enkazı (sovtaj) ya sigorta şirketine devredilir ya da değeri tazminattan düşülerek sigortalıda kalır.
- Pert kaydı araç geçmişine işlenir; pert kayıtlı araç alırken ekspertiz ve sorgulama önemlidir.
Araç ne zaman pert sayılır?
Bir araç, onarım maliyetinin aracın değerine yaklaştığı ya da onu aştığı durumlarda ekonomik olarak; aracın güvenli bir şekilde onarılamayacağı durumlarda ise teknik olarak pert kabul edilir. Bu kararı, eksper raporu ve sigorta şirketinin değerlendirmesi belirler.
Onarım maliyetinin araç değerine oranı için şirketlerin kendi kriterleri vardır. Hasarın türü, parçaların bulunabilirliği ve onarım sonrası aracın güvenliği de karara etki eder.
Pert tazminatı nasıl hesaplanır?
- Rayiç değer belirlenir. Aracın hasar tarihindeki piyasa değeri; kasko değer listesi, aracın donanımı ve durumu dikkate alınarak hesaplanır.
- Muafiyet düşülür. Poliçede muafiyet varsa tutar tazminattan indirilir.
- Varsa ödenmemiş prim mahsup edilir. Kalan taksitler tazminattan düşülebilir.
- Sovtajın akıbeti belirlenir. Enkaz şirkete devredilirse tazminat buna göre, sigortalıda kalırsa enkaz değeri düşülerek hesaplanır.
Sovtaj (enkaz) ne olur?
Pert sayılan aracın kalan enkazına sovtaj denir. Genellikle iki yol vardır:
- Aracın sigorta şirketine devri
- Sigortalı aracı şirkete devreder ve rayiç değer üzerinden tazminat alır. Şirket enkazı daha sonra genellikle ihale yoluyla satar.
- Aracın sigortalıda kalması
- Sigortalı enkazı kendisi tutmak isterse, sovtaj değeri tazminattan düşülerek ödeme yapılır. Araç daha sonra onarılabilir veya satılabilir.
Pert sonrası süreç
- Eksper raporu hazırlanır ve aracın pert sayılıp sayılmadığı belirlenir.
- Sigorta şirketi tazminat teklifini sigortalıya iletir.
- Kredili araçlarda finans kuruluşu sürece dahil edilir; tazminatın önce kalan borç kadarı ona ödenir.
- Araç şirkete devredilecekse noter ve ruhsat işlemleri tamamlanır.
- Tazminat ödenir ve araç kayıtlarına ağır hasar bilgisi işlenir.
Pert kayıtlı araç alırken dikkat edilecekler
- Aracın hasar geçmişini, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin sorgulama hizmetleri üzerinden kontrol edin.
- Bağımsız bir ekspertiz firmasına detaylı inceleme yaptırın; özellikle şasi, airbag ve elektronik sistemler önemlidir.
- Aracın kasko yaptırılıp yaptırılamayacağını önceden öğrenin; bazı şirketler pert kayıtlı araçları kabul etmez veya sınırlı koşullar sunar.
- Pert kaydının ikinci el değerini düşüreceğini ve bunun satış fiyatına yansıması gerektiğini hesaba katın.
- Onarımın nerede ve hangi parçalarla yapıldığını belgeleyen faturaları isteyin.
Sık Sorulan Sorular
Pert tazminatı tutarına itiraz edebilir miyim?
Evet. Teklif edilen tutarın aracınızın gerçek piyasa değerini yansıtmadığını düşünüyorsanız, aynı marka, model, yıl ve donanıma sahip araçların güncel satış ilanlarını ve varsa ekspertiz raporlarını toplayarak sigorta şirketine yazılı itiraz edebilirsiniz. Şirketle uzlaşılamazsa, şirketin üye olduğu durumlarda Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurmak mümkündür. Tahkim sürecinde bağımsız bilirkişi incelemesi yapılabilir.
Pert aracı onarıp kullanmaya devam edebilir miyim?
Sovtajı kendinizde tutmayı tercih ederseniz, enkaz değeri tazminattan düşülür ve araç size kalır. Araç daha sonra onarılabilir; ancak trafiğe çıkabilmesi için teknik açıdan güvenli olması ve gerekli muayene işlemlerinden geçmesi gerekir. Aracın pert kaydı ise silinmez ve araç geçmişinde kalır. Bu durum sonraki satışlarda ve yeni kasko poliçelerinde dikkate alınır.
Kredili aracım pert olursa ne olur?
Kredili araçlarda finans kuruluşu poliçede dain-i mürtehin olarak yer aldığı için, pert tazminatından önce kalan kredi borcu kadar tutar finans kuruluşuna ödenir. Borcun üzerinde kalan kısım varsa sigortalıya ödenir. Tazminat kredi borcunu karşılamıyorsa aradaki fark için kredi borçluluğu devam eder. Bu süreçte finans kuruluşunun yazılı onayı ve ödeme talimatı da istenir.
Pert kayıtlı bir araca kasko yaptırılabilir mi?
Bu, sigorta şirketinin değerlendirmesine bağlıdır. Bazı şirketler pert kayıtlı araçları hiç kabul etmezken, bazıları detaylı bir ekspertiz raporu, onarım belgeleri ve fotoğraflar inceledikten sonra poliçe düzenleyebilir. Kabul edildiğinde bile kasko bedeli, teminat kapsamı veya muafiyet koşulları farklı olabilir. Pert kayıtlı bir araç almayı düşünüyorsanız, kasko yaptırılabilirliğini satın almadan önce sorgulamak önemlidir.
Çalınıp bulunamayan araç pert sayılır mı?
Teknik olarak çalınan bir araç pert sayılmaz; bu durum tam ziya, yani aracın tamamen kaybı olarak değerlendirilir. Ancak tazminat mantığı benzerdir: Araç belirlenen süre içinde bulunamazsa, hasar tarihindeki rayiç değer üzerinden ve poliçe koşullarına göre ödeme yapılır. Tazminat ödendikten sonra araç bulunursa, aracın mülkiyetinin nasıl değerlendirileceği poliçe şartlarına göre belirlenir.
Kaynaklar
Bu sayfa, aşağıdaki resmi kurumların yayımladığı genel bilgiler ve ilgili mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır. Oran, limit ve tutar gibi değişebilen bilgiler için bu kaynakları takip etmenizi öneririz.
- SBM — Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi
- TSB — Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği
- Sigorta Tahkim Komisyonu — Sigorta uyuşmazlıklarında tahkim
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve sigorta teklifi ya da danışmanlık niteliği taşımaz. Kesin kapsam için poliçenizin genel ve özel şartları esas alınır.